-تهران - کوی نصر - خیابان علیالی غربی-پلاک ۱۱۵- طبقه دوم - واحد۳ | تلفکس ۸۸۲۵۹۷۹۳ مشاوره رایگان : ۰۹۱۲۱۰۰۱۷۶۳

تلفکس ۸۸۲۵۹۷۹۳ مشاوره رایگان : ۰۹۱۲۱۰۰۱۷۶۳

مشاوره رایگان

۰۹۱۲۱۰۰۱۷۶۳

اجرای فونداسیون روی زمین چیست؟

مقاوم سازی| سازه| فونداسیون| بتن|

اجرای فونداسیون | مقاوم سازی | مقاوم سازی با فونداسیون | فونداسیون یا پی مهم ترین بخش از هر سازه به حساب می آید که طی مراحل مختلفی از جمله انجام زیرسازی پی، بتن ریزی مگر، آرماتوربندی و بتن ریزی اصلی انجام می شود. تقریبا مراحل اجرای فونداسیون روی زمین در تمام سازه ها یکسان است و با کمی جزئیات در ساختمان های مختلف اجرایی می شود.

چهارشنبه 6 فروردین 1399 ساعت 10:28

فونداسیون یا پی بنای هر ساختمانی است و اجرای آن روی زمین اولین مرحله از هر ساخت و سازی محسوب می شود. پی در واقع همان بخشی است که فشار وارد شده به سازه را از اجزا دریافت می کند و به زمین منتقل می کند. اجرای فونداسیون روی زمین به اندازه ای اهمیت دارد که پس از پایان ساخت سازه در استحکام آن نقش اساسی دارد. اگر پی طبق نقشه و با به کارگیری بهترین مصالح ریخته شود؛ ساختمان در نهایت مقاومت مناسبی دارد.

اما اجرای فونداسیون روی زمین چگونه انجام می شود؟! چه مراحلی دارد و انواع اجرای آن چگونه است؟! آیا جهت اجرای فونداسیون، بتن ریزی هم انجام می شود؟! در ادامه مقاله پیش رو قصد داریم که اجرای فونداسیون را به صورت کامل شرح دهیم و موضوعات زیر را بررسی کنیم:

 

  • ضرورت طراحی نقشه سازه کامل و دقیق؛
  • عوامل موثر در اجرای فونداسیون؛
  • نحوه آماده سازی زمان جهت اجرای فونداسیون؛
  • بررسی کامل بتن ریزی مگر؛
  • آرماتور بندی؛
  • انواع قالب ها و نحوه قالب بندی؛
  • بتن ریزی نهایی؛

 

مقاوم سازی| سازه| فونداسیون| بتن| اهمیت نقشه سازه در اجرای فونداسیون روی زمین

 

اهمیت نقشه سازه در اجرای فونداسیون روی زمین

 

اگر بگوییم که طراحی نقشه سازه مهم ترین مرحله در مراحل اجرایی کردن فونداسیون است؛ گزافه گویی نکرده ایم! مهندس طراح در ابتدا تمام مراحل ساخت فونداسیون و پیاده سازی آن را به صورت دقیق روی نقشه مشخص می کند و تمام محاسبات مربوطه را انجام می دهد. جزئیات نقشه در اجرای پی اهمیت بالایی دارند و استحکام نهایی سازه را تعیین می کند.

گاهی یک نقشه و طراحی ضعیف هنگام بروز حوادث از جمله زلزله باعث تخریب بخشی از سازه یا تمام آن می شود. جزئیاتی مانند موقعیت جاده، ساختمان های مجاور و سایر اجزای اطراف ساختمان و همچنین اجزای مهم سازه مانند محل قرارگیری ستون ها باید به صورت دقیق و واضح مشخص باشند. تمام موارد در اجرای پی اهمیت دارند و باید زیرسازی ها و مقاوم سازی های مناسبی در فونداسیون جهت اجرایی شدن آن ها صورت بگیرد.

همچنین مشخصات اجزای فونداسیون مانند ارتفاع همه بخش ها، اطلاعات کلی درباره بتن ها مخصوصا بتن مگر و قطر و اندازه میلگردهای مورد استفاده در پی ریزی باید به تفکیک و کاملا دقیق اعلام شده باشد. با در دست داشتن یک نقشه کامل و پر از اطلاعات تقریبا عملیات اجرای فونداسیون روی زمین به خوبی و با کیفیت بالایی انجام می شود.

 

چه مسائلی در اجرای فونداسیون اهمیت دارند؟

 

پیش از آنکه تصمیم به ساخت و ساز گرفته شود؛ مهندسان خبره ای جهت بازدید از محل ساخت اعزام می شوند. مهندسان باید موارد زیادی را مورد بررسی قرار دهند و انواع احتمالات را بر اساس محیط، شرایط اقلیمی و نوع خاک و زمین در نظر بگیرند. همچنین مهندسان حرفه ای توانایی دارند که با توجه به شرایط محیطی، آینده سازه را نیز پیش بینی کنند!

نوع خاک و بنیان آن بسیار اهمیت دارد زیرا باید طی سالیان متوالی توان تحمل فشارهای وارد شده ساختمان را داشته باشد. از طرفی نوع خاک و شرایط محیطی، تعداد طبقات ساختمان، نوع فونداسیون و اطلاعات اجرایی آن و نوع موادی که باید در ساخت استفاده شوند را تعیین می کنند.

 

مقاوم سازی| سازه| فونداسیون| بتن| چه مسائلی در اجرای فونداسیون اهمیت دارند؟

 

با زمین های ناهموار چگونه رفتار می شود؟

 

گاهی زمین سازه به وسیله موارد مختلفی مانند درختان و گیاهان ناهموار می شود. در این صورت باید تمام مراحل اجرایی جهت هموار کردن زمین انجام شود. در بیشتر مواقع انواع درختان و گیاهان منطقه پاکسازی می شوند. عملیات تخریب و پاکسازی باید پیش از اعمال هرگونه اقدامی صورت گیرد.

اگر نسبت به انجام این مرحله اهمال شود؛ کیفیت و سرعت سایر مراحل اجرای فونداسیون روی زمین را با مشکلاتی همراه می کند. سپس مراحل گودبرداری به صورت کامل انجام می شود. پس از گودبرداری عملیات اصلی اجرای فونداسیون اجرایی می شود.

توجه داشته باشید که اصول محل یابی، پاکسازی و تخریب، گودبرداری و خاکریزی جزو زیرسازی های فونداسیون محسوب می شوند و جهت اجرای یک فونداسیون عالی و حرفه ای باید به صورت کامل انجام شوند! مساله مخصوصا هنگام بتن ریزی مگر به خوبی مشخص می شود. زیرا همانطور که در ادامه خواهیم گفت بتن مگر باید ارتفاع استانداردی داشته باشد که توجه به آن هنگام زیرسازی فونداسیون اهمیت دارد!

 

اولین مرحله اجرای فونداسیون روی زمین؛ بتن ریزی مگر

 

بتن مگر که به آن نظافت نیز گفته می شود مرحله ای است که به منظور پوشش دادن حفره های ایجاد شده در طول کار یا پیش از آن اجرایی می شود. بتن نظافت نوعی از بتن محسوب می شود که شامل سنگ دانه و سیمان است. در واقع حجم بالایی از سنگ دانه ها با درصد کمی از سیمان مخلوط شده اند و بتنی نسبتا مرغوبی را حاصل کرده اند.

بتن مگر باید به گونه ای روی سطح ریخته شود که ضخامت آن نهایتا ۱۵ سانتیمتر شود. همچنین بتن باید از اطراف سازه نیز به میزان ۱۰ تا ۱۵ سانتیمتر ادامه یابد و در واقع بیشتر از اندازه در نظر گرفته شده برای فونداسیون اجرایی شود. بتن مگر در نهایت سبب می شود که سطح کار قبل از بتن ریزی اصلی کاملا یک دست و مسطح شود. همچنین ممکن است پس از بتن ریزی، آب به سوی بتن اصلی کشیده شود یا به دلایلی آلوده شود. بنابراین با اجرای بتن مگر تمام مسائل به راحتی کنترل می شود.

 

آرماتور بندی؛ مرحله اساسی در اجرای فونداسیون روی زمین

 

آرماتوربندی که در واقع همان کاشت میلگردها محسوب می شود؛ باید به صورت کامل و از روی نقشه انجام شود! در نقشه سازه حتی ضخامت میلگردها و قسمت هایی که باید برش انجام شود نیز دقیقا مشخص شده است. در نتیجه کارکنان اجرای پی بر اساس نقشه طراحی شده، تعداد معینی از میلگردها را در محل های مشخص شده در نقشه روی زمین یا خرک قرار می دهند.

ضخامت میلگردها باید بر اساس نقشه باشد و به اندازه های گفته شده برش داده شوند. در نهایت خاموت ها مسئول متصل کردن آرماتورهای پایینی و بالایی به یکدیگر هستند که استحکام آن را مشخص می کند. اجرای پی به شبکه بندی های آرماتور نیاز دارد که طبق نقشه باید میلگردهای مخصوص مش بندی را کنار یکدیگر قرار داد. در نهایت شبکه آرماتوری ایجاد شده باید به وسیله سیم های مخصوص آرماتوربندی محکم شوند و به صورت یک کلاف مستحکم بنیان سازه را تشکیل دهند.

تمام شبکه های آرماتوری تولید شده و انواع میلگردهای طول و عرضی که در نقاط مشخص شده ثابت شده اند؛ کلاف پایینی سازه را شکل می دهند و سازه را جهت قالب گیری و مراحل بعدی اجرای فونداسیون روی زمین آماده می کنند.

 

مقاوم سازی| سازه| فونداسیون| بتن|آرماتور بندی؛ مرحله اساسی در اجرای فونداسیون روی زمین

 

نکات مهم در مرحله آرماتوربندی

 

نوع سازه در اجرای میلگردها اهمیت زیادی دارد و به عنوان مثال در سازه های بتنی باید اقداماتی افزون بر سایر سازه ها انجام شود. برخی بخش ها مانند ستون ها نیاز به زیرسازی های بیشتری دارند و باید ریشه هایی به مراتب مقاوم تر داشته باشند!

هنگام اجرای آرماتوربندی در سازه های بتنی محل های قرارگیری ستون ها و دیوارهای مهمی همچون دیوارهای برشی و دیگر نقاط حساس سازه از روی نقشه یا پلان مشخص می شوند. اجرای میلگردهایی با ضخامت، طول و تعداد مشخص در این نقاط نیز به شکل آرماتوربندی مذکور اجرایی می شود. در نتیجه مقاومت ستون ها و برخی دیوارها در ساختمان های بتنی بسیار بیشتر از سایر سازه ها است!

 

همه چیز درباره قالب بندی فونداسیون

 

قالب بندی یکی از مهم ترین مراحل اجرای فونداسیون روی زمین هستند که پیش از بتن ریزی اصلی اجرایی می شود. قالب ها دارای انواع مختلفی هستند که بنا به سلیقه و نظر مهندس یا مهندسان طراح نوع آن تعیین می شود. انواع قالب بندی فونداسیون عبارتند از:

 

  • قالب آجری؛
  • قالب فلزی؛
  • قالب تخته ای؛
  • قالب طبیعی؛

 

همانطور که از نام قالب ها مشخص است؛ دارای جنس های مختلفی هستند که هر یک دارای مزایا و معایبی هستند که استفاده از آن ها را رایج کرده است. استفاده از هر یک از قالب ها به بودجه و اندازه پروژه ارتباط زیادی دارد زیرا به ‌عنوان مثال قالب های فلزی بسیار گرانبها هستند و استفاده از آن ها در پروژه های کوچک که بودجه های کمی دارند؛ توجیه اقتصادی ندارد! در ادامه مشخصاتی که هر یک از قالب ها جهت بتن ریزی اصلی باید داشته باشند را بررسی می کنیم.

 

اجرای فونداسیون روی زمین به شیوه قالب تخته ای

 

پیش از اجرای بتن ریزی اصلی باید اطراف آرماتورهای کارگذاشته شده قالب گیری شود. قالب ها در شکل دادن بتن نقش اساسی دارند و بعدا پس از خشک شدن کامل بتن، از سازه جدا می شوند. بدین منظور معمولا از دو روش استفاده می شود که قالب ها به راحتی جدا شوند!

 

  1. روغن کاری قالب ها
  2. استفاده از پلاستیک در حدفاصل قالب ها و بتن

 

مقاوم سازی| سازه| فونداسیون| بتن| اجرای فونداسیون روی زمین

 

بنابراین پس از پایان کار و خشک شدن بتن، قالب ها به آسانی جداسازی می شوند. از طرفی استفاده از این روش ها سبب می شود که آب موجود در بتن به قالب ها جذب نشود. اگر در هر مرحله ای و به هر شکلی آب بتن از دست رود؛ کیفیت اجرای فونداسیون روی زمین به شدت کاهش می یابد!! اجرایی کردن شیوه ها بسیار مهم محسوب می شود. در قالب بندی به روش تخته ای معمولا از روغن کاری استفاده می شود.

معمولا قالب های تخته ای که از جنس چوب هستند؛ در کلاف هایی به صورت عمودی آرماتوربندی شده اند استفاده می شود. البته در مواردی نیز جهت شکل دهی بتن در دیگر انواع کلاف های افقی و تحتانی هم انجام می شود. اما با توجه به گران تر بودن نسبت به دیگر انواع قالب ها، باید حتما توجیه اقتصادی داشته باشد! ضخامت تخته باید ۲ و نیم سانتیمتر باشد.

 

نحوه اجرای قالب آجری

 

معمولا به علت مزیت های فراوان قالب های آجری، به کارگیری آن ها رایج تر است! علاوه بر قیمت های مناسب و مقرون به صرفه قالب ها، عمدتا پس از بتن ریزی دوباره قابل استفاده هستند و همچنین شکل پذیری مناسبی هنگام بتن ریزی ایجاد می کنند. بنابراین دیواره آجری به ارتفاع ۲۰ سانتیمتر که توسط یک لایه پلاستیکی در کنار بتن قرار می گیرد؛ اجرای فونداسیون روی زمین را عملی می کند.

 

قالب فلزی چگونه است؟

 

قالب های فلزی عمدتا در پروژه هایی با حجم و وسعت زیاد استفاده می شوند. با توجه به حجم کار نقش مهمی را در شکل دهی به بتن ها دارند. در نتیجه به کارگیری آن ها در پروژه های عظیم حتی با وجود قیمت بالا کاملا توجیه دارد. در قالب های فلزی نیز روغن کاری انجام می شود ولی تنها به دلیل جداسازی آسان آن ها است و امکان جذب آب از بتن در قالب ها وجود ندارد!

 

آیا امکان استفاده از قالب های طبیعی همواره ممکن است؟

 

خاک برخی مناطق همچون زر است و علاوه بر مقاومت مناسبی که در اجرای فونداسیون روی زمین دارد؛ به قالب بندی نیز کمک ویژه ای می کند. زیرا خاصیت زمین به گونه ای است که آب موجود در بتن را جذب نمی کند! در این نوع زمین ها که البته به تشخیص مهندس مجرب تایید شده است؛ زمین در ابعاد محاسبه شده ای کنده می شود و پس از آرماتوربندی از دیوارهای طبیعی به عنوان قالب استفاده می شود!

 

مرحله نهایی؛ بتن ریزی اصلی

 

بتن ریزی در محل آرماتور بندی شده در واقع آخرین مرحله اجرای فونداسیون روی زمین محسوب می شود! معمولا به دو روش دستی و ماشینی عملیات صورت می گیرد. در پروژه های کوچک تر که بودجه ها کمتر است؛ مرحله توسط کارگران و به صورت ترکیب های دستی انجام می شود که مشکلات و اختلاط های زیادی را در مرحله نهایی بهره برداری به وجود می آورد.

این در حالی است که در پروژه های بزرگ تر معمولا کار ترکیب بتن و اندازه سیمان، آب، شن و ماسه وغیره به صورت دقیق انجام می شود. همچنین بتن در یک روز و به صورت کامل توسط بتونر و ویبراتور ریخته می شود. در این صورت بسیاری از مشکلات رایج رخ نمی دهد!

 

مقاوم سازی| سازه| فونداسیون| بتن|مرحله نهایی؛ بتن ریزی اصلی

 

توجه به نصب بیس پلیت

 

برخی سازه ها مانند انواع فلزی در مراحل بعدی مقاوم سازی باید جوشکاری هایی را انجام دهند. در نتیجه طبق محاسبات مهندس طراح و پیش از بتن ریزی باید حتما بیس پلیت های فلزی را در نقاط مشخص شده ای نصب کنند. پس از نصب بیس پلیت و بتن ریزی، بار دیگر قطعات جدا می شوند و ملات زیر آن ها ریخته می شود. سپس دوباره در محل مشخص شده محکم می شوند. عملیات جهت هواگیری و پوشش دادن خطاها هنگام بتن ریزی صورت می گیرد!

 

نگاه اجمالی به اجرای فونداسیون روی زمین

 

فونداسیون یا پی مهم ترین بخش از هر سازه به حساب می آید که طی مراحل مختلفی از جمله انجام زیرسازی پی، بتن ریزی مگر، آرماتوربندی و بتن ریزی اصلی انجام می شود. تقریبا مراحل اجرای فونداسیون روی زمین در تمام سازه ها یکسان است و با کمی جزئیات در ساختمان های مختلف اجرایی می شود. جهت دریافت مشاوره های تخصصی و پیگیری صفر تا صد مراحل اجرای فونداسیون همین حالا به آرین تیس مراجعه کنید!

ثبت نظر

ارسال