-تهران - کوی نصر - خیابان علالی غربی (پیروزی) -پلاک ۱۱۵- طبقه دوم - واحد۳ | تلفکس :۹ - ۸۸۴۸۶۷۷۸ | ۸۸۲۵۹۷۹۳ مشاوره رایگان : ۰۹۱۲۱۰۰۱۷۶۳

تلفکس :۹ - ۸۸۴۸۶۷۷۸ | ۸۸۲۵۹۷۹۳ مشاوره رایگان : ۰۹۱۲۱۰۰۱۷۶۳

مشاوره رایگان

۰۹۱۲۱۰۰۱۷۶۳

نشست ساختمان نامتقارن

نشست ساختمان نامتقارن

نکته مهم در نشست ساختمان، نامتقارن بودن و عدم یکنواختی در نشست ساختمان می باشد. در حالی که معمولاً ساختمانها بعد از اجرا و در مرحله بهره برداری دچار نشست شده و ایرادی بوجود نخواهد آمد. حتی به هنگام طراحی فونداسیون پیش بینی نشست ساختمان توسط مهندس محاسب می گردد.

پنجشنبه 19 بهمن 1396
masoumi

نشست ساختمان نامتقارن : بحث مقاوم سازی ساختمان فقط مختص به سازه ساختمان و مقاوم سازی تیر و ستون و… نمی باشد. مواردی پیش  می آید که ساختمان نیاز به مقاوم سازی دارد و علت آن نه ضعف در تیر، ستون و یا سقف میباشد بلکه ضعف در فونداسیون و خاک زیر پی آن میباشد. در این مواقع می بایست ساختمان به جهت ضعیف بودن خاک زیر پی و یا فونداسیون آن مقاوم سازی و تقویت گردد.

نشست ساختمان نامتقارن

در ساختمانها و ابنیه هایی که خاک زیر پی آن و یا فونداسیون آن ضعیف بوده بدلیل نشست در بعضی از قسمتهای خاک یا بعضی از قسمتهای فونداسیون میزان تغییر مکان قائم (در راستای) عمود بر زمین در بخشهای مختلف فونداسیون یکسان نبوده و ساختمان دچار نشست نامتقارن میگردد. در این حالت بدلیل تغییر مسیر نیرو و افزایش و یا کاهش تنشها در بخشهای مختلف سازه، بعضی از المانها و اجزاء سازه ای مانند تیرها و ستونها قادر به تحمل تنشها و نیروهای افزایش نیافته نبوده و دچار شکست یا ترکهایی خواهند شد. در این راستا متناسب با میزان نشست امکان تغییر شکل در سقفها نیز وجود داشته و تیرچه ها و دال سقف دچار ترک می شوند.

چنانچه اسکلت سازه فولادی باشد افزایش و تغییر ناگهانی تنش در بعضی از اجزاء سازه ای باعث اعوجاج اجزاء فولادی گردیده و چنانچه تغییر شکل ناشی از نشست نامتقارن ساختمان بیش از حد باشد امکان بریده شدن و شکسته شدن جوش در اجزاء وجود خواهد داشت. نکته مهم در نشست ساختمان، نامتقارن بودن و عدم یکنواختی در نشست ساختمان می باشد. در حالی که معمولاً ساختمانها بعد از اجرا و در مرحله بهره برداری دچار نشست شده و ایرادی بوجود نخواهد آمد. حتی به هنگام طراحی فونداسیون پیش بینی نشست ساختمان توسط مهندس محاسب می گردد. این میزان نشست در ساختمانهای متعارف و با مقاومت فشاری متعارف خاک در حدود ۵/۲ سانتیمتر در نظر گرفته می شود که با توجه به انعطاف پذیر بودن خاک در زیر پی و لاجرم بودن نشست خاک در زیر فونداسیون در طراحی ها مد نظر قرار می گیرد.

نشست ساختمان نامتقارن

در پروژه های بزرگ و یا خاکهای نامناسب و با مقاوم پایین تا ۵ سانتیمتر نشست یکنواخت در طراحی فونداسیون در نظر گرفته می شود. به هنگام ایجاد نشست نامتقارن در ساختمان بدلیل شکننده بودن اجزاء غیرسازه ای و نداشتن مقاومت لازم در برابر تغییر شکل های غیر مجاز دچار شکست شده و بصورت ایجاد ترکها و شکافهایی در دیوارهای داخلی و خارجی ساختمان، نماها و سنگ کاری ها و کاشی کاری های  انجام شده نمایان خواهد شد. همچنین در صورت زیاد بودن نشست در ساختمان امکان خرد شدن شیشه ها و باز نشدن دربها و پنجره ها وجود داشته و در مواقع شدید بهم خوردن تراز کف و پایدار نبودن اشیاء بر روی کف طبقات و بر روی میزها و کابینتها مشاهده خواهد شد. در مقاله ای دیگر میتوانید اطلاعات بیشتر درباره مقاوم سازی خانه های روستایی کسب نمایید.

علت اصلی ایجاد نشست ساختمان نامتقارن : 

نشست ساختمان نامتقارن  : چندین علت عمده و متداول در نشست ساختمان نامتقارن  وجود دارد که به شرح ذیل می باشد:
۱- عدم طراحی مناسب فونداسیون با توجه به مقاومت مجاز خاک زیر پی و نیروهای وارده بر خاک.
۲- عدم انجام آزمایش صحیح مکانیک خاک و ارائه اطلاعات نادرست به طراح سازه جهت طراحی مناسب پی متناسب با پروژه مورد نظر و نتیجتاً طراحی نامناسب فونداسیون.
۳- عدم اجراء صحیح فونداسیون و کیفیت نامناسب بتن اجراء شده در فونداسیون و یا عدم رعایت ابعاد قید شده در نقشه ها و کاهش ابعاد فونداسیون بدلیل مسائل اقتصادی یا اشتباه در اجراء عدم بکار بردن میلگردهای مورد نیاز در نقشه ها و کاهش میلگردهای مورد نیاز بدلیل مسائل اقتصادی یا اشتباه در نقشه خوانی و کم گذاشتن میلگردهای مورد نیاز در فونداسیون.
۴- اشتباه در اعلام کد به هنگام خاکبرداری و عملیات گودبرداری در پروژه و گودبرداری در ترازی پایین تر از تراز مورد نظر و نتیجتاً خاک ریزی و افزایش تراز گود بدون در نظر گرفتن تمهیدات لازم و تقویت بستر خاک که نتیجه آن اجراء فونداسیون بر روی خاک دستی و بدون مقاومت می باشد.
۵- عدم بررسی و کنترل خاک برداشته شده به هنگام گودبرداری به لحاظ دانه بندی و چسبندگی .
۶- عدم کنترل تراز آب به هنگام گودبرداری و وجود میزان رطوبت در خاک و مقایسه آن با گزارشات مکانیک خاک و مطالعات انجام شده و توصیه های قید شده جهت کنترل و رطوبت خاک زیر پی.
۷- در نظر نگرفتن تمهیدات لازم و رعایت دستورالعملهای مناسب اجرایی به هنگام برخورد با قنوات و چاه های جذبی و آبیاری و انجام ندادن عملیات تحکیم و مقاوم سازی و بهسازی آنها قبل از اجراء فونداسیون.

موارد دیگر در مورد نشست ساختمان نامتقارن : 

۸- کنترل تغییرات دانه بندی، چسبندگی و رطوبت خاک در بخشهای مختلف گود و در صورت وجود تفاوت زیاد در کیفیت و شاخصهای کیفی و کمی خاک اطلاع آن به مهندس طراح سازه و آزمایشگاه مکانیک خاک.
۹- افزایش رطوبت خاک بطور ناگهانی یا تدریجی بدلیل ترکیدگی لوله های آب در مجاورت یا داخل ساختمان که باعث تغییر در میزان چسبندگی خاک و مقاومت آن خواهد شد.( درساختمانهای در حال بهره برداری )
۱۰- پر شدن چاه های جذبی در ساختمان و افزایش رطوبت خاک زیر پی در اثر نشت آب موجود در چاه و میله های آن و در نتیجه کاهش مقاومت خاک زیر پی. ۱۱- ریزش چاه های جذبی بدلیل اجراء نامناسب آن و عدم کول گذاری و تقویت میله و انباری آن در خاکهای ریزشی و دارای چسبندگی کم  و مقاومت پایین.
۱۲- سرریز شدن روان آبهای موجود در اطراف ساختمان دراثر ریزش نزولات جوی و کانالهای مجاور بدلیل تغییر مسیر یا گرفتگی آن به سمت ساختمان و خاک زیر پی و اصطلاحاً شسته شدن خاک زیر پی.
۱۳- اجرا اضافه اشکوپ بر روی بام و تغییر در تعداد طبقات ساختمان یا پوشش بازشوها و فضاهای نورگیر در طبقات بدون در نظر گرفتن اثر سربارهای اضافه برروی فونداسیون و خاک زیر پی.
۱۴- ایجاد زمین لرزه و تکانهای شدید ساختمان و خاک زیر پی و اعمال نیروهای نامتعارف به فونداسیون و خاک زیر آن و در نتیجه ایجاد نشست ساختمان نامتقارن میشود.  

نشست ساختمان نامتقارن  

روشهای مقاوم سازی جهت نشست ساختمان نامتقارن 

نشست ساختمان نامتقارن  : در انتخاب روش مناسب مقاوم سازی با توجه به نشست رخ داده در خاک زیر پی و غیره ... تشخیص علت ایجاد نشست از اهمیت بالایی برخوردار است . زیرا چنانچه نتوان تشخیصی صحیح از علت نشست ساختمان بدست آورد کلیه راهکارها و روش های تقویت و مقاوم سازی ساختمان بی فایده بوده و راه حل نشست ایجاد شده کارساز نخواهد بود.

همچنین جهت تشخیص علت نشست ساختمان، انجام بازرسی ها و کنترلهای مورد نیاز از جمله انجام آزمایش مکانیک خاک تکمیلی و سونداژ فونداسیون به منظور رویت فونداسیون اجراء شده و بررسی کیفیت بتن، ابعاد و اندازه فونداسیون اجرا شده و کنترل آن با نقشه های اجرایی سازه (در صورت موجود بودن) انجام عملیات بازرسی به منظور تعیین تعداد و سایز میلگردهای بکار رفته در فونداسیون با دستگاه اسکنر میلگرد و انجام تست های مخرب و غیر مخرب از بتن فونداسیون جهت تعیین مقاومت فشاری بتن اجراء شده باید مد نظر قرار گیرد.

در خصوص آزمایشات تکمیلی مکانیک خاک تعیین مقاومت فشاری مجاز خاک در تراز زیر پی، انجام آزمایشات SPT تعیین میزان رطوبت، دانه بندی خاک و چسبندگی دانه ها از اهمیت بالایی برخوردار است. در این ارتباط لزوم انجام آزمایشات مکانیک خاک توسط دستگاه ( روش ماشینی ) بسیار بهتر بوده و در صورت عدم امکان استقرار دستگاه حفاری در محل، حفر گمانه دستی توسط مقنی آخرین راه حل جهت تعیین پارامترهای خاک خواهد بود.

توصیه هایی در مورد ساختمانهایی که نشست در آن رخ داده : 

توصیه می گردد از هر دو نوع گمانه ( ماشینی و دستی ) در ساختمانهایی که نشست در آن رخ داده استفاده شود بدین صورت که گمانه دستی در داخل ساختمان و نزدیک به محلی که بیشترین احتمال نشست در آن می رود اجراء گردد. ضمناً در صورت در دسترس بودن نقشه های سازه و فایلهای محاسباتی سازه ساختمان مورد نظر، می بایست فایلها و نقشه ها مورد بازنگری و کنترل قرار گیرند و بارهای وارده از ساختمان بر روی فونداسیون مجدداً مورد بررسی و کنترل قرار گیرند. در نوعی از نشست عامل ایجاد نشست، خاک زیر پی و فونداسیون نبوده وخاک زیر پی بدون اینکه دچار تغییر شکل شود ساختمان دچار تغییر شکل گردیده و ایجاد ترک در دیوارها و قسمتهای نازک کاری می کند. در این حالت احتمال تغییر شکلهای غیر مجاز در تیرهای ساختمان یا تیرچه ها و یا ترک خوردگی ستونها به نحوی که باعث کاهش طول ستون گردند بسیار زیاد خواهد بود.

دراین حالت عامل ایجاد ترک در دیوارها و دیگر فضاها می تواند پوشش بازشوها در سطوح ساختمان مانند پاسیوها و غیره باشد که چنانچه بدون اعمال بارهای ناشی از وزن سطوح اضافه شده به سازه و تقویت و مقاوم سازی اجزاء سازه ای مرتبط با آن اجراء گردد این المانها دچار افت و خیز گردیده و تغییر شکلهای  ایجاد شده باعث بوجود آمدن ترک و شکاف در دیوارها و سنگها و کاشی کاریهای ساختمان خواهد شد. مقاله تکمیلی در مورد نشست ساختمان را در لینک  نشست ساختمان مطالعه نمایید.

روشهای مقاوم سازی ساختمان : 

یکی از روشهای مقاوم سازی ساختمانها بدلیل ایجاد نشست خاک تقویت و بهسازی خاک زیر پی می باشد. چنانچه بعد از کنترل و بررسی های مورد نیاز مشخص گردد که طراحی و اجراء سازه و فونداسیون بدون اشکال بوده و مطابق با ضوابط و دستور العملهای طراحی و اجرایی سازه ساخته شده است و کلیات سازه بدون ایراد و اشکال می باشد و عامل اصلی در ایجاد نشست ساختمان ضعیف بودن خاک و پایین بودن مقاومت فشاری خاک می باشد که در اثرافزایش ناگهانی رطوبت و نشت آب از طرق مختلف باعث تغییر در تراکم و دانه بندی و نیز خاصیت مکانیکی خاک می گردد. در این حالت می بایست جهت افزایش ظرفیت باربری خاک و تقویت آن، خاک زیر پی را بهسازی نمود. از متداولترین روشها جهت مقاوم سازی و بهسازی خاک تزریق دوغاب سیمان توسط دستگاه تزریق میباشد که به آن میکروپایل می گویند.

میکروپایل چیست ؟ 

میکروپایل روشی جهت مقاوم سازی بستر زیر ساختمانها بدلیل ایجاد نشست خاک بوده که عامل اصلی نشست ضعیف بودن خاک می باشد. بنابراین با مطالعه و بررسی میزان بار وارده به خاک و مقاومت مجاز آن و میزان چسبندگی و رطوبت موجود در خاک تعداد زیادی گمانه با دستگاه اجراء گردیده و در زیر ساختمان لوله هایی که در سر و بدنه آن سوراخهایی تعبیه گشته دوغاب سیمان با فشار مناسب به داخل لوله های فولادی تزریق می گردد. دوغاب مورد نظرتحت فشار بالا از منفذهای موجود در لوله خارج گشته و به داخل خاک وارد شده و تمام خلل و فرج و فضاهای خالی و متخلخل خاک را پر می کند.

دربعضی مواقع بدلیل نیاز به افزایش بیشتر ظرفیت باربری خاک و تحمل نیروها و تنشهای وارده از فونداسیون به خاک از میلگردهای آجدار در داخل لوله استفاده می نمایند. در این حالت بعد از انجام عملیات تزریق و بیرون کشیدن لوله ها در فضای مورد نظر استوانه های بتنی مسلح به میلگرد باقی می ماند. در اثر جاسازی تعداد مناسبی میلگرد و تزریق دوغاب سیمان نهایتاً خاک زیر فونداسیون بوسیله استوانه های بتنی مسلح تقویت گردیده و ظرفیت باربری آن افزایش و خاک بهسازی و مقاوم سازی می گردد.

روش دیگر در نشست ساختمان نامتقارن 

روش دیگر در مقاوم سازی ساختمانها در برابر نشست، تقویت فونداسیون می باشد. در بعضی مواقع امکان استقراردستگاه تزریق و انجام عملیات میکروپایل در ساختمان مورد نظر امکان پذیر نبوده و بدلیل عدم دسترسی به زیرزمین ساختمان و فضای مورد نظر و عدم وجود گذرگاه مناسب و یا ارتفاع کم سقف در طبقه زیرزمین امکان استفاده از دستگاه و تجهیزات میکروپایل را نمی دهد. بنابراین می بایست بدون مقاوم سازی و بهسازی خاک زیر پی، فونداسیون ساختمان مورد نظر را تقویت نمود. در این حالت می توان با طراحی و اجراء شمعهایی در زیر فونداسیون بار وارده از سوی ساختمان به فونداسیون و از فونداسیون به خاک زیر پی را که سست بوده و مناسب برای بارگذاری نمی باشد را توسط شمعهایی منتقل نمود. در این حالت شمعها بار مورد نظر را به بخشی از خاک که در عمق بیشتری از سطح خاک می باشد و دارای مقاومت و ظرفیت باریری بیشتری می باشد را منتقل می کند.

 

نشست ساختمان نامتقارن 2

نکته قابل توجه اینکه در مورد نشست ساختمان نامتقارن: 

این نکته را باید در نظرداشت که متناسب با مطالعات مکانیک خاک انجام شده نوع شمع از قبیل شمع استحکاکی و یا پافیلی تعیین گردیده و عمق وسطح مقطع شمع محاسبه و تعیین می گردد. مهمترین نکته در مقاوم سازی فونداسیون در روش اجراء شمع، ایجاد اتصال مناسب بین شمع و فونداسیون می باشد که از انتقال نیروهای حاصل از سربار وارده به فونداسیون و شمع اطمینان کامل بعمل آید. در این راستا شاید نیاز به تخریب بخشهایی از فونداسیون جهت ایجاد اتصال مناسب به شمع و یا حفر سوراخهایی در بتن فونداسیون بوده که با دقت و زیر نظر مهندسین مجرب تخریب و میلگردهای آن بریده شود.

انجام عملیات بتن ریزی در اینگونه شمعها از حساسیت بالایی  برخوردار بوده و علاوه برنیاز به اسلامپ بالای بتن نیاز به افزودن مواد روان کننده و نیز داشتن عیاربالای سیمان می باشد. همچنین با توجه به اینکه معمولاً در ساختمان هایی که دچار نشست شده اند خاک زیر پی ضعیف می باشد لذا حفر شمع با خطراتی مواجه بوده که تمهیدات ایمنی مناسبی را می طلبد.

ثبت نظر

ارسال