-تهران - کوی نصر - خیابان علالی غربی (پیروزی) -پلاک ۱۱۵- طبقه دوم - واحد۳ | تلفکس :۹ - ۸۸۴۸۶۷۷۸ | ۸۸۲۵۹۷۹۳ مشاوره رایگان : ۰۹۱۲۱۰۰۱۷۶۳

تلفکس :۹ - ۸۸۴۸۶۷۷۸ | ۸۸۲۵۹۷۹۳ مشاوره رایگان : ۰۹۱۲۱۰۰۱۷۶۳

مشاوره رایگان

۰۹۱۲۱۰۰۱۷۶۳

مقاوم سازی ساختمان در برابر زلزله

مقاوم سازی ساختمان در برابر زلزله

عواملی چون اندازه ی گسل، نوع حرکت گسل و عمق و فاصله ی آن با مناطق مسکونی در اندازه ی لرزش زمین  وتخریب بنا مؤثر است.

چهارشنبه 29 آذر 1396
مریم زمزم

مقاوم سازی ساختمان در برابر زلزله : ایران کشوری است که بر روی گسل زلزله خیز قاره آسیا قرار دارد و کسانی که دست اندرکار ساخت و ساز هستند باید به مقاوم سازی ساختمان در برابر زلزله توجه ویژه داشته باشند تا بلکه بتوان از این طریق ضمن حفظ جان انسان‌ها، افزایش پایداری سازه‌های مهم در برابر زلزله، حفظ سرمایه‌های ملی و ارتقای توان کشور برای مدیریت مطلوب بحران ناشی از زلزله کمک کرد. میزان اثرگذاری زلزله و تخریب بناها و تأسیسات ، به عوامل متعدد  وابسته است. تنها واحد های اندازه گیری آن ( معمولاً ریشتر)  نمی تواند مؤید میزان تخریب آن باشد . عواملی چون اندازه ی گسل، نوع حرکت گسل و عمق و فاصله ی آن با مناطق مسکونی در اندازه ی لرزش زمین  وتخریب بنا مؤثر است. 

روش های مختلف مقاوم سازی ساختمان در برابر زلزله : 

روش های مختلف مقاوم سازی ساختمان در برابر زلزله احتیاج به درک و شناخت کافی دارند و بایستی در هر سازه از روشی مناسب برای آن استفاده کرد تا عملیات مقاوم سازی با موفقیت انجام شده و سازه مورد نظر اطمینان کافی در برابر نیروی زلزله را کسب نماید.

سازه های مختلفی در کشور متداول است از جمله :

الف) سازه های سنتی : در این نوع سازه ها بر خلاف سازه های بتنی و فلزی بیشتر از اینکه محاسباتی و علمی باشد تجربی بوده و تحمل بارهای قائم بر عهده دیوارها می باشد. با توجه به تجربی بودن دستورالعمل ها و آئین نامه های اجرایی در این روش ، مطمئناً هیچ مرجع علمی قادر به تضمین این نوع سازه ها نیست .

ب) سازه های فلزی : این روش بدلیل نیاز به رعایت استانداردهای مصالح و افزایش کیفیت اجرا در بیشتر کشورها از جمله ایران مورد استفاده قرار نگرفته است و اجرای این روش طراحی میبایست متناسب با افزایش کیفیت مصالح و ارتقاء کیفی اجرایی سازه های فلزی در کشورهای مختلف صورت گیرد. سازه های فلزی بعلت امکان مونتاژ اسکلت قبل از نصب و لزوم اجرای همزمان و بدون وقفه اسکلت، در مقایسه با سایر سازه ها از سرعت عمل بالاتری برخوردار می باشد . ج) سازه های بتنی : سازه های بتنی طی چند سال گذشته با یک اقبال عمومی مواجه گردیده و بیشتر سازندگان این سازه را به سازه های فلزی ترجیح می دهند که از دلایل این امر می توان به نوسان در قیمت پروفیل های فولادی، هزینه کرد یکنواخت در اجرای سازه های بتنی، فراوانی مصالح سیمان و سنگی، مقاومت در مقابل شرایط آب و هوایی در صورت تأخیر در اجرا اشاره نمود .

 د) سازه های صنعتی و مقاوم سازی ساختمان در برابر زلزله :

ابداع هر نوع روش جدید در ساختمان سازی با هدف تولید انبوه وکاهش انرژی های مختلف شامل کارگری، حرارتی و سرمایشی و … را صنعتی سازی می گویند . و بر این اساس می توان گفت اصولاً سازه های صنعتی سازی را نمی توان به عنوان یک نوع اسکلت مستقل در نظر گرفت چرا که این سازه ها از نظر نوع اسکلت معمولاً یا بصورت فلزی و یا بتنی و یا تلفیقی از سازه های فلزی و بتنی اجرا می گردند .

در ادامه این مبحث لازم به ذکر است برای مقاوم سازی در برابر زلزله  ، مقاوم سازی ساختمان با   FRP کاربرد های فراوانی در تقویت ستون های بتنی دارد. از FRP می توان برای تقویت خمشی ستون ها، افزایش مقاومت مشخصه بتن و افزایش شکل پذیری ( اثر محصور شدگی ) استفاده نمود. به علت ضخامت کم ورق های FRP ، این روش یکی از راههای مناسب برای تقویت ستون ها است چرا که در معماری ساختمان خللی ایجاد نمی نماید. در این پوشش ها که به پوشش کامپوزیتی نیز شناخته می شوند رزین توسط الیاف تقویت میگردد و ماده مرکب سومی تولید می گردد که خواص آن با اجراء اصلی  تشکیل دهنده آن یعنی  رزین و الیاف آن متفاوت است.

 

 چگونگی مقاوم سازی ساختمان در برابر زلزله

علاوه بر مقاوم سازی ساختمان با frp روش های دیگری نیز وجود دارد : 

۱- مقاوم سازی سازه ها با اضافه نمودن دیوار برشی و یا بادبند فلزی
۲- مقاوم سازی سازه ها با استفاده از جداگرهای لرزه ای
۳- مقاوم سازی سازه ها با استفاده از میراگر یا دمپر
۴- مقاوم سازی سازه ها با استفاده از از ژاکت های فلزی و بتنی
۵- مقاوم سازی سازه ها با استفاده از بادبند های کمانش تاب
۶- مقاوم سازی سازه ها با استفاده از جرم های پاندولی

چه ساختمان‌هایی نیاز به مقاوم‌ سازی دارند؟

  • دسته اول: مراکز درمانی، ایستگاه‌های مخابراتی و تلویزیونی، مراکز امنیتی و پالایشگاه‌ها
  • دسته دوم : سوله‌ها، مساجد، مدارس، مراکز مدیریت کلان و مراکز مدیریت بحران
  • دسته سوم: مراکز عمومی، استادیوم، برج‌ها و ....
  • دسته چهارم: منازل مسکونی، ساختمان‌های اداری و تجاری معمولی.

لازم به ذکر است دسته اول و دوم کاملاً به عهده دولت است اما دسته سوم بین دولت و کارفرمایان خصوصی ( مردم ) مشترک بوده و دسته چهارم کاملاً به عهده مردم است. اما از طرفی مقاوم‌ سازی دسته اول و دوم تقریباً تأثیری مستقیم در کاهش مستقیم تلفات زلزله ندارد و تنها مقاوم‌ سازی دسته سوم و چهارم است که در کاهش مستقیم تلفات زلزله نقش دارند.

برای کسب اطلاعات بیشتر به مقاله مقاوم سازی خاک زیر پی  توجه بفرمایید.

باید بگوییم این روزها حالمان خوب نیست. البته بهتر است اینگونه بگوییم مدت هاست که حالمان خوب نیست. در این مطلب بررسی می کنیم برای ساختمان های مقاوم در برابر زلزله چه ترفندهایی قابل استفاده اند. چندی یک بار، یک اتفاق انگار لرزه ای بر اندام خود ما می اندازد اما زمان مجبورمان می کند فراموش کنیم و دوباره، اتفاق بد، حال بد، فراموشی... . زلزله بم، حادثه پلاسکو و خیلی قبل تر از آن اتفاق افتاد اهمیی ندادیم و حالا هم باید در سوگ کرمانشاه بنشینیم. حرف جان و زندگی انسان هاست اما گویی عادت کرده ایم عده ای را زیر خاک دفن کنیم بعد به فکر فرو رویم که چرا؟!! اگر جان خودمان و عزیزانمان برایمان اهمیت دارد، حداقل اصول را یاد بگیریم و رعایت کنیم. یک بار زمان بگذاریم و هزینه کنیم در عوض تا جایی که دست خودمان است امنیت خانواده را تضمین کنیم. تصمیم گرفتیم در این سری مطالب، راهکارها و روش های مقاوم سازی ساختمان در برابر زلزله را پیش و بعد از ساخت با هم مرور کنیم.

ساختمان های مقاوم در برابر زلزله : 

در ابتدا لازم است این را بدانیم که بهتر است ﺑﻪ ﺟﺎﻱ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻥ ﺿﺪ ﺯﻟﺰﻟﻪ ﺑﮕﻮﻳﻴﻢ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻥ ﺳﺎﺯﮔﺎﺭ ﺑﺎ ﺯﻟﺰﻟﻪ، ﭼﻮﻥ ساختمانی تحت ﻋﻨﻮﺍﻥ ﺿﺪ ﺯﻟﺰﻟﻪ ﻧﺪﺍﺭﻳﻢ ﻛﻪ ﺑﺘﻮﺍﻧﺪ ﻋﻠﻴﻪ ﺯﻟﺰﻟﻪ ﻋﻤﻞ ﻛﻨﺪ ﻭ ﺻﺪ ﺩﺭ ﺻﺪ ﺩﺭ ﻣﻘﺎﺑﻞ ﺯﻟﺰﻟﻪ ﻣﻘﺎﻭﻡ بوده ﻭ ﺧﺴﺎﺭﺗﻲ ﻧﺒﻴﻨﺪ، ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻥ ﻫﺎ ﺩﺭ ﻣﻘﺎﺑﻞ ﺣﻮﺍﺩﺙ به خصوص ﺯﻟﺰﻟﻪ ﺳــﻄﻮﺡ ﻋﻤﻠﻜﺮﺩﻱ ﻣﺘﻔﺎﻭﺗﻲ ﺩﺍﺭﻧــﺪ. ﺩﺭ مورد ساختمان های مسکونی، آن دسته سطح عملکرد مناسبی دارد ﻛﻪ ﺩﺭ ﺍﺛﺮ ﻭﺍﺭﺩ ﺷﺪﻥ ﻧﻴﺮﻭﻫﺎﻱ جانبی خسارت ببیند، ﺍﻣــﺎ ﺑﻪ ﻫﻴﭻ ﻭﺟﻪ ﻓﺮﻭ ﻧﺮﻳﺰﺩ ﺗﺎ ﺑﺎﻋﺚ ﻛﺸﺘﺎﺭ ﺷﻮﺩ.

نقاط ضعف ساختمانتان را شناسایی کنید و آن را تقویت نمایید : 

معمولاً ساختمان هایی که در برابر زلزله آسیب پذیرند یعنی از نظر سازه ای مشکل داشته و بد اجرا شده باشند یا درجاتی از آسیب پذیری در بخش سازه و پی داشته باشند، باید مقاوم شوند. برای این کار ﺭﻓﺘﺎﺭ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻥ ارزیابی می شود ﺑﻪ طوری ﻛﻪ ﺗﺸﺨﻴﺺ ﺩﺍﺩﻩ ﺷﻮﺩ ﻛﺪﺍﻡ اجزای ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻥ ﺩﺭ ﻣﻘﺎﺑﻞ ﺯﻟﺰﻟﻪ ﺑﺪ ﻋﻤﻞ می ﻛﻨﺪ. به همین دلیل بهتر است در گام اول ابتدا نقشه های محاسباتی و طراحی ساختمان را دریافت و بررسی کنید که آیا طراحی ها درست انجام شده و سپس محاسبات در مقابل بارهای لرزه ای سنجیده می شود.

 روش مقاوم سازی ساختمان در برابر زلزله

 

گام دوم برای ساختمان های مقاوم در برابر زلزله :

اگر این مرحله به درستی انجام شد گام دوم این است که مطمئن شوید نقشه به خوبی و براساس محاسبات اجرا شده باشد. اما اگر ساختنمان نقشه اجرایی نداشته باشد، لازم است ابتدا نقشه اولیه برای آن تهیه شود و سپس نمونه گیری از سازه، بتن و فولاد صورت گرفته و مورد آزمایش قرار گیرد تا ساختمان از نظر نحوه اجرا و کیفیت ارزیابی شود.

گام سوم برای ساختمان های مقاوم در برابر زلزله : 

بعد از مشخص شدم مشکل ساختمان، اقدامات ترمیم، مقاوم سازی و بهسازی رفتار ساختمان انجام می شود. مسلماً این مراحل باید توسط متخصص ساختمان انجام گیرد اما پیگیری آن به نتیجه ای که همراه خواهد داشت می ارزد. میتوانید مقاله ای دیگر در ارتباط با  جداسازی لرزه ای روی لینک مرتبط مشاهده کنید.

برای آن ها که مستاجرند :

ممکن است سه گام گفته شده برای همه قابل انجام نباشد به خصوص اگر خودتان در مراحل ساخت ساختمانتان نبوده اید، اما نکات زیر از راه هایی هستند که می توانید به عنوان اطلاعات اولیه به مقاومت ساختمان پی ببرید : شکل ظاهری نما و داخل ساختمان هرچند بسیار اهمیت دارد ولی نباید در درجه اول گول ظاهر ساختمان را خورد. از سازنده یا مشاور املاک از نوع اسکلت ساختمان بپرسید و حتما از آن ها بخواهید که یک کپی از نقشه های اجرایی تایید شده توسط شهرداری در اختیار شما قرار دهند تا بتوانید در صورت نیاز به یک متخصص ساختمان نشان دهید. نکاتی که متخصص باید مورد توجه قرار دهد، اول مقایسه ابعاد ستون ها در نقشه با ابعاد ستون های ساخته شده در پایین ترین طبقه ساختمان است. سپس در سایر طبقات نیز همین مقایسه انجام شود. لازم نیست همه ی ستون ها اندازه گیری شود، یک، دو، سه ستون در هر طبقه کافی است.

ساختمان های مقاوم در برابر زلزله : 

همه به دنبال ساختمان هایی هستند که ستون کم تری داشته باشد به این مفهوم که بعنوان مثال سالن پذیرایی دارای ابعادی بزرگ بوده بدون اینکه ستونی در وسط داشته باشد. در اصطلاح مهندسی دهانه های بزرگ بدون ستون همیشه بعنوان مقاطع بحرانی نام برده می شوند و از اولین جاهایی هستند که در مقابل زلزله تاب نمی آورند، مگر این که طرح و اجرای بسیار قوی داشته باشند. پس باید مراقب باشید و به سالن های بزرگ بدون ستون دل نبندید.

در ساختمان هایی که دارای آسانسور هستند، دقت کنید که در چهار طرف آسانسور باید حداقل سه ستون وجود داشته باشد، در غیر اینصورت ایمن نیستند. قبل از ورود به هر ساختمانی که قصد بازدید از آن را دارید، باید مطمئن شوید که ساختمان با بناهای مجاورش حداقل ۱۰ سانتیمتر فاصله دارد ( به این فاصله درز انقطاع گفته می شود.) اگر چنیین فاصله ای وجود نداشت، به مقاوم بودن آن شک کنید. (ممکن است برای زیبایی نما این فواصل پوشیده شده باشند؛ در این صورت در پشت بام می توانید از وجود فاصله با بنای مجاور مطمئن شوید.)

اگر ساختمان نوساز نیست، تاریخ ساخت بنا بسیار اهمیت دارد، بطور قطع می توان گفت ساختمان هایی که از سال ۱۳۸۷ به بعد ساخته شده اند، حداقل در شهر تهران، از استحکام بیش تری نسبت به مشابه خود در سال های قبل از آن تاریخ برخوردارند، البته به شرط رعایت نکات فنی. به یاد داشته باشید هیچ گاه از سازنده یا مشاور املاک نپرسید که این ساختمان مقاوم هست؟! چرا که مطمئن باشید جوابشان در مقاومت بالای آن، شما را شگفت زده خواهد کرد. پس آستین را بالا زده و خودتان به این موضوع پی ببرید. بدون نیاز به هیچ دانشی لازم است بدانید که ساختمان های قدیمی گلی و آجری یک یا چند طبقه با طاق ضربی( تیرآهن و آجر )،

به طور کلی هیچ مقاومتی در مقابل یک زلزله حتی متوسط نیز نخواهند داشت و در هر شرایطی باید از این ساختمان ها دوری کرد. به خروجی های بزرگ در طبقه اول توجه کنید (مانند در پارکینگ یا خانه های چوبی که روی پایه هایی باز ساخته می شوند). با متخصصین جهت مقاوم سازی این بخش ها مشورت کنید. تخریب شومینه های غیر مقاوم، مشکل معمول در هنگام زلزله است.

ایمن سازی برای ساختمان های مقاوم در برابر زلزله :

مقاوم سازی تنها مربوط به سازه ساختمان نیست بلکه شامل ایمن سازی داخل ساختمان هم می شود. سیم های برق خانه را به دقت چک کنید که ترک خوردگی، یا بخشی ضعیف نداشته باشند. از عبور دادن سیم از جلوی در یا زیر فرش خودداری کنید. وجود سیستم اعلام خطر حساس به دود در هر خانه ای لازم است. این سیستم را هر ماهه چک کرده و باطری های آن را هر ساله عوض کنید. مواردی که به کناره های ساختمان متصل می گردند (مانند راه پله ها و بالکن ها) معمولا در زلزله خراب شده و موجب زخمی شدن افراد زیر آن ها می گردند.

چیدمان وسایل در داخل خانه : 

در بسیاری موارد به دلیل مستاجر بودن و یا هزینه زیاد مقاوم سازی، امکان آن برای شما وجود ندارد. اما باز در این مرحله هم می توانید با نوع چیدمان وسایل و توجه به نکات ایمنی از شدت خسارت کم کنید : توجه به اجسام سنگینی که افتادن آن ها می تواند به شما صدمه بزند. مقاله تکمیلی در خصوص نشست ساختمان نامتقارن را نیز مطالعه نمایید. اجسام گران قیمت یا شکستنی که از بین رفتن آن ها برای شما از نظر اقتصادی اهمیت زیادی دارد. علاوه بر وسایل داخل منزل، لوازم موجود در جاهای دیگر مثل گاراژ را برای جلوگیری از صدمه زدن به وسلیه نقلیه یا مواد اشتعال زا  ایمن کنید.  

 

 دلایل مقاوم سازی ساختمان در برابر زلزله

 

 دور کردن کتاب خانه از رختخواب ، مبل و دیگر جاهایی که می خوابید یا می نشینید.

اجسام سنگین را به طبقات پایین تر کمد یا کتابخانه انتقال دهید.بعد شروع کنید به  جستجوی دیگر  وسایل موجود در منزلتان، که ممکن است در هنگام زلزله برایتان خطرناک باشند.

در آشپزخانه : 

در کابینت ها که خوب چفت نشده باشند در هنگام زلزله به شدت باز شده و باعث ریختن ظروف شیشه ای و چینی روی زمین می شوند. بهتر است از قفل های مناسب( قفل بچه ها، قلابدار) برای جلوگیری از این اتفاق استفاده شود. ساختمان های مقاوم در برابر زلزله ، برای جلوگیری از آتش سوزی، وسایل گازی باید رابط های نرم داشته باشند.

وسایل روی قفسه ها و میزهای بلند :

وسایل دکوری ، چینی ، ظروف سفالی و لامپ ها می توانند درهنگام زلزله تبدیل به وسایلی مرگبار شوند. بهتر است از چسب ها یا بتونه هایی که به وسایل آسیب نمی رساند برای محکم کردن آن ها استفاده کنید. وسایل سنگین و شکستنی را به قفسه های پایین انتقال دهید.

اشیا آویزان کردنی : 

آیینه ها ، قاب عکس ها و دیگر اشیاء بایستی  بوسیله قلاب بسته آویزان شوند. با انجام اینکار در هنگام زلزله از دیوار پرتاب نمی شوند. عکس ها و آیینه ها  را می توان با زدن بتونه به گوشه های آن ها ایمن تر کرد. فقط از پرده های نرم و لطیف در بالای تخت خواب ها و مبل ها استفاده کنید.

آبگرمکن : 

آبگرمکن ناامن ممکن است سقوط کند و هم زمان موجب ترکیدگی اتصالات آب وگاز گردد. بوسیله دو تسمه اطراف آبگرمکن را به دیوار وصل کنید. اجرای ساختمان هم مانند پزشکی و دیگر رشته های علمی و فنی باید تنها به عهده مهندسان ساختمان گذاشته شود  شود ، نه این که هرکس بتواند بدون هیچ تخصصی به این کار اشتغال ورزد. در ایران متاسفانه نه تنها این کار به متخصص سپرده نمی شود بلکه فرهنگ صحیحی برای ساخت و ساز در میان عوام وجود ندارد و عامه مردم تصور می کنند که هرچه بیش تر از مصالح سنگین استفاده کنند، ساختمان محکم تر می شود.

حال آن که هرچه جرم ساختمان کم تر باشد نیروی زلزله کم تری را به خود می گیرد و آسیب کم تری به آن وارد می شود. باید این را یادآور شویم که شاید مطالب ذکر شده به تنهایی برای شناخت یک ساختمان مقاوم در برابر زلزله کافی نباشند ولی شاید با مد نظر قرار دادن موارد فوق بتوان تضمین سلامت خود و افراد خانواده افزایش داد.  

مقاوم سازی ساختمان را افزایش مقاومت ساختمان در مقابل نیروهای وارد به آن می نامند. مهم ترین نیرویی که به ساختمان وارد شده و آسیب هایی به آن می زند، نیروی زلزله است. برخی از متخصصان اصطلاح مقاوم سازی را کاملاً درست نمی دانند، زیرا که نتیجه مقاوم سازی ساختمان افزایش مقاومت آن نیست، بلکه بهبود عملکرد آن در مقابل نیروهای زلزله است. به همین علت هم بهسازی لرزه ای جایگزین بهتری برای مقاوم سازی ساختمان در برابر زلزله می تواند باشد.

 

انتخاب روش مقاوم سازی ساختمان در برابر زلزله

همیشه خراب کردن ساختمان ها و ساختن ساختمان های جدید از نظر اقتصادی و زمانی به صرفه نیستند. این مشکل درباره سازه های خیلی مهم موجب می شود که خدمت رسانی به آنها را با مشکل مواجه کند. البته خراب شدن و آسیب های وارد شده در اثر بلایای طبیعی نیز اجتناب ناپذیر هستند. خوشبختانه مقاوم سازی ساختمان در برابر زلزله روز به روز در کشورهای لرزه خیز مانند ایران در حال پیشرفت است.  

هر یک از روش های مقاوم سازی ساختمان دارای معایب و مزایایی هستند که تنوع این روش ها موجب آزادی عمل در ارائه طرح مقاوم سازی می شود. انتخاب شیوه مناسب برای مقاوم سازی سازه ها و ساختمان ها به تجربه و تخصص نیاز دارد و یک طرح نادرست ممکن است خسارت ها و زیان های جبران ناپذیری را به دنبال داشته باشد.

 

 علت مقاوم سازی ساختمان در برابر زلزله

 

چرا ایران در معرض خطر است؟

چرا مقاوم سازی ساختمان در برابر زلزله در ایران مهم است؟ بستر کشور ایران به دو دلیل ممکن است در معرض خطرات ناشی از زلزله باشد. نخستین دلیل این است که صفحه زمین ساخت کشور ما از سمت صفحه زمین عربستان تحت فشار دائمی است. این صفحه هر سال چند سانتی متر به زیر صفحه زمین ایران می رود و در اثر نیروهای فشاری و تراکم سیستماتیک تنش های پیچشی، خمشی و برشی، بالاخره در قسمتی از صفحه مقاومت مجاز لایه های بستر تیکتونیک تمام می شود و از حد خود بیرون می آید و به مرحله تغییر شکل پلاستیک و خمیری وارد می شود و با عملکرد تنش برشی حاصل قسمت زیادی از بافت و لایه به شکل لغزش صفحه ای یا حالت گسل بریده و روی لایه دیگر رانش قائم و افقی اتفاق می افتد.

انرژی رها شده در اثر این فرآیند که گاهی بسیار مخرب است، به شکل امواج زلزله از کانون زلزله به سطح پوسته می رسد. امواج زلزله را P و S می نامند. امواج S ارتعاشات بزرگی هستند که موجب تخریب های اصلی در ساختمان ها می شوند و امواج P ارتعاشات کوچک تر و کم اثرترند.

اگر هر ساختمانی بتواند در مقابل نوسانات متناوب در اثر زلزله که در ایران به طور معمول 25 تا 30 ثانیه طول می کشد، دوام بیاورد، ساکنان ساختمان فرصت نجات خواهند داشت. به همین علت است که مقاوم سازی ساختمان در برابر زلزله از اهمیت برخوردار است.

 

روش‌های مقاوم‌ سازی ساختمان در برابر زلزله

مقاوم سازی ساختمان در برابر زلزله به روش های گوناگونی ممکن است. برخی از این روش ها سنتی و برخی نیز مدرن تر هستند. روش های متداول که سال ها است از آنها استفاده می شود شامل مقاوم سازی با ژاکت فولادی و بتنی، افزودن عناصر باربر جانبی مانند بادبند و دیوار برشی به ساختمان هستند. از مزایای این شیوه می توان به بالا بردن سختی جانبی سازه، بالا بردن مقاومت سازه، بالا بردن سختی سازه اشاره کرد. از معایب این روش ها نیز می توان ایجاد محدودیت های معماری و اختلال در کاربری سازه را نام برد.

 

روش های مدرن مقاوم سازی ساختمان در برابر زلزله

استفاده از فیبرهای پلیمری به نام FRP یکی از مدرن ترین روش های مقاوم سازی ساختمان است. این مصالح وزن کم و مقاومت کششی بالایی دارند. انواع مختلف FRP شامل کربن، شیشه و آرامید است که در برابر حرارت و محیط های اسیدی مقاومند و به وسیله انواع مختلف چسب و رزین به عناصر مختلف ساختمانی می چسبند و موجب بالا رفتن مقاومت آنها می شوند.

از مزایای استفاده از FRP می توان به وزن کم، مقاومت بالا، گسترش محصولات پلیمری و نبود محدودیت در فضاها و معماری های ساختمان اشاره کرد.

 

راه های مقاوم سازی ساختمان در برابر زلزله در ایران

با توجه به این که سازه ها در ایران به صورت فلزی و بتنی هستند، راه های مقاوم سازی ساختمان در برابر زلزله متفاوت هستند که با توجه به نیروهای وارده و مصالح مورد استفاده قرار می گیرند.‌

برای مقاوم سازی سازه های فلزی با افزایش سخت کننده ها به صلبیت و بالا بردن اینرسی اتصالات سازه اضافه می کنند. البته علاوه بر افزایش سختی و صلبیت اتصالات از سیستم های بادبندی در دیوارهای میان قاب ها نیز استفاده می کنند. نقش بادبندها جذب انرژی اصلی بردارهای زلزله است تا نیروی کمتری به اجزای اصلی وارد آید. اهمیت این تقویت ها در نوسانات سازه مشخص می شود. پس از وقوع زلزله، دیوارهای میان ستون ها یا تیغه های جداکننده که بدون بادبند هستند، تحت تأثیر تلاش برش به داخل یا خارج پرتاب می شوند.

یکی از راه های مقاوم سازی ساختمان در برابر زلزله برطرف کردن نقطه ضعف جوشکاری غیر فنی است که با بادبند گذاری و صلبیت بخشیدن می توان آن را به حداقل رساند.

در سازه های بتنی صلبیت و استحکام اتصالات به دلیل کلاف شدن تیرهای اصلی و ستون ها به یکدیگر در مقایسه با سازه های فلزی مطلوبیت بیشتری دارد. ولی نقطه ضعف تیغه های میان قاب در این سازه ها نیز وجود دارد.

 

یکی از راه های مقاوم سازی ساختمان در برابر زلزله در سازه های بتنی مدل کردن سیستم سه بعدی سازه و بارگذاری طیف زلزله روی آن در برنامه های نرم افزاری و شناسایی مرکز تجمع عامل های تنش برشی زلزله و بعد هم طراحی سیستم دیوار برشی بتنی در قسمت های مورد نظر برای جذب انرژی زلزله است. در صورتی که آجر و ملات برای تقویت میان قاب ها به کار رود، در هر چند ردیف از میلگرد استفاده می کنند.

ابزارهای مدل سازی اطلاعات ساختمان امروزه استفاده می شوند و با داشتن ویژگی های دقیق از مصالح و همچنین امکانات تحلیل آنها، کاربردشان روز به روز در حال افزایش است.

 

مقاوم سازی ساختمان در برابر زلزله چیست

 

ثبت نظر

ارسال