0912-1001763

88259793

از 10 صبح تا 16

جستجو

اجزای ساختمان بتنی چیست؟

اجزای ساختمان بتنی چیست؟

یک ساختمان از به هم پیوستن اجزای مختلفی تشکیل شده است که از جمله آن می توان به فونداسیون و شناژ، ستون، دیوار حایل و... اشاره نمود. در ادامه به ابزار تشکیل دهنده یک ساختمان بتنی همراه با توضیحات کامل پرداخته شده است.

اجزای تشکیل دهنده یک ساختمان بتنی

فونداسیون و شناژ

فونداسیون بخشی از سازه به شمار می رود که وظیفه انتقال نیروهای وارده به خاک یا بستر سنگی را بر عهده دارد. محل قرار گیری فونداسیون و شناژ کمی پایین تر از سطح زمین می باشد. در واقع استفاده از فونداسیون در ساختمان باعث اعمال نیروهای جانبی به بخش های گسترده تری از خاک شده که در نتیجه آن، احتمال نشست سازه در آن به طور چشمگیری کاهش پیدا می‌کند.

شالوده ها به دو دسته تقسیم بندی می شوند که دیوار و ستون نامیده می شوند. شالوده ستون می تواند به صورت تکی یا مرکب مورد استفاده قرار گیرد و شالوده دیوار نیز به روش خاصی اجرا می شود. به طور معمول برای بنای چند ستون و یا انتقال بار به بخش های دیگر سازه، از شالوده های مرکب استفاده می شود. شالوده ها (پی ها) نیز به قسمت های زیادی تقسیم می شوند که از جمله آن می توان به پی منفرد یا تکی،  پی مرکب،  پی باسکولی،  پی سراسری یا نواری و پی گسترده اشاره نمود.

میلگرد گذاری شالوده ها

محل قرارگیری میلگرد در قسمت کف شالوده می باشد و در اطراف فونداسیون به منظور ایجاد چسبندگی  و انتقال بهتر نیروهای وارده بین فولاد و بتن مورد استفاده قرار می گیرد. میلگرد هایی که در این قسمت از فونداسیون به کار می روند اغلب دارای طول ۹۰ درجه و در اندازه های مختلفی طراحی و اجرا می شوند. برای اجرای میلگرد در فونداسیون معمولا با توجه به میزان بار و عمق فونداسیون میلگرد های مخصوصی برای ناحیه مذکور، مورد استفاده قرار می گیرد.

بسیاری از میلگرد ها به شکل شبکه های تحتانی و برخی دیگر نیز حاصل ترکیب شبکه های تحتانی و فوقانی می باشند. در واقع به منظور رعایت فاصله بین دو شبکه از وسیله ای به نام خرک (میلگرد خم شده) استفاده می شود که نقش تکیه گاه را در میان این دو شبکه بر عهده دارد.

شناژ رابط بین فونداسیون ها

در واقع شناژ وظیفه مهار کردن و کلاف نمودن فونداسیون یا همان شالوده را بر عهده دارد و دلیل استفاده از آن در سازه، مقابله با حوادث طبیعی و نیروهای وارده افقی مانند زلزله،  باد و... می باشد. همچنین شناژ به منظور بدست آوردن سطح یکنواخت در نشست ساختمان مورد استفاده قرار می‌گیرد.

شناژ رابط بین فونداسیون ها

ستون

به طور کلی می توان گفت که ستون فشار های محوری و نیروهای وارد آمده به سازه را متحمل می شود و وظیفه انتقال آن به فونداسیون را بر عهده دارد. در اینجا یادآوری یک نکته بسیار مهم است که اگر ستون ها تحت تاثیر شدید نیروی محوری سازه قرار دارند، بهتر است برای صرفه جویی در هزینه، قسمت بزرگی از بارهای وارده را بتن متحمل شود.

اما در واقع استفاده از میلگرد در ستون های بتنی نیز دلایل بسیار زیادی دارد. ستون ها اشکال و طراحی های مختلفی دارند که شکل هایی مانند مربع، مستطیل،  چند ضلعی منظم (هشت ضلعی یا هشت ضلعی) و دایره، چند نمونه از اشکال اصلی ستون می باشند.

میلگرد گذاری ستون های سازه

سطح آرماتور در قطعات فشاری نباید از اندازه طول 0/01کمتر و  از ۰/06بیشتر باشد و تعداد میلگرد هایی که در ستون سازه مورد استفاده قرار می گیرند نباید از مقدار معینی کمتر باشند. تعداد میلگرد های ستون باید شامل موارد زیر باشد:

• میلگرد هایی که درون تنگ های دایره مانند یا مستطیلی قرار دارند باید ۴ عدد باشد

• میلگرد های قرار گرفته در تنگ های مثلثی ۳ عدد

• میلگرد های درون دور پیچ ۶ عدد

لازم به ذکر است که تعداد میلگرد هایی که درون دور پیچ قرار می گیرند، اندازه آن ها نباید کمتر از ۶ میلی متر باشد. به طور معمول تنگ های جانبی یا خاموت ها به منظور نگه داری میلگرد ها در جای مخصوص خود مورد استفاده قرار می گیرند. همچنین از دیگر کاربرد های این تنگ های جانبی می توان به کوتاه کردن طول آزاد و تامین تکیه گاه اشاره نمود.

 در واقع میلگرد های طولی که در سازه به کار می روند ،باید در فاصله بین دو تنگ امکان کمانش داشته باشند. خاموت ها نیز باید در اندازه ها و قطر های معینی طراحی و اجرا شوند که به شرح ذیل می باشد: 

1. برای تعیین اندازه میلگرد ها، ابتدا بزرگترین میلگرد را اندازه کنید و میلگرد های دیگر را یک سوم قطر میلگرد بزرگ در نظر بگیرید.

2. میلگرد هایی که دارای طول بیشتر از ۳۰ میلی متر هستند و میلگرد هایی که در تماس هستند، ۱۰ میلی متر در نظر گرفته شود.

3. به طور کلی قطر خاموت ها نباید کمتر از ۶ میلی متر باشد.

فاصله خاموت های مورد نظر نیز باید رعایت شود و از مقدار معینی نباید بیشتر شود. مقدار فاصله خاموت ها به شرح زیر است:

1. قطر کوچکترین میلگرد طولی را اندازه بگیرید (منفرد یا عضوی از گروه میلگرد های در تماس) و سپس ۱۲ برابر قطر آن را برای سایر میلگرد خاموت ها در نظر بگیرید.

میلگرد گذاری ستون های سازه

میلگرد های انتظار خم شده ستون

بخش مایل میلگرد های خم شده و محور ستون دارای شیب ۱ به ۶ باشد و نباید بیشتر  از اعداد ذکر شده در نظر گرفته شود. همچنین بخش های فوقانی و تحتانی این قسمت نیز باید به صورت موازی با محور ستون طراحی و اجرا شوند. در واقع بخش هایی همچون محل خم با خاموت، محل دور پیچ ها و بخش های دیگری از سازه باید مهار شوند.

تیر

امروزه مهندسین برای افزایش بار سازه و به دلیل ضعف در بتن کاشت میلگرد در بتن را انجام می دهند که باعث می شود بتن در برابر بارهای کششی ناشی از میلگرد های فولادی دوام بیاورد و با آن مقابله کند. در تیرهای بتن مسلح هر گونه کشش وارد آمده توسط خمش به وسیله بتن تحمل می شود و به عبارتی بتن می تواند از ناحیه فشاری این بار جانبی را متحمل شود.

دال

دال نیز از اجزای مهم و تاثیر گذار یک سازه بتنی به شمار می رود جهت پوشش دادن بخش های فوقانی و تحتانی فضای مذکور مورد استفاده قرار می گیرد. در واقع از اهدف اصلی اجرای دال می توان به  جداسازی بخش های مختلف ساختمان از یکدیگر اشاره نمود. دال ها نیز به دو نوع یک طرفه و دو طرفه تقسیم بندی می شوند که هر کدام از آن ها اهداف خاصی را دنبال می کنند.

دال های یک طرفه

آرماتور بندی یا کاشت میلگرد این نوع دال فقط در یک سو تعیین می شود و بارهای جانبی وارد آمده به آن نیز در یک جهت حمل می شود.

دال های دو طرفه

اغلب دال های مستطیلی شکل به صورت دو طرفه می باشند و در صنعت ساخت و ساز از آن ها استفاده های فراوانی می شود. اگر این نوع دال ها تحت فشار شدید بارهای جانبی وارده قرار گیرند می توانند به تدریج تغییر شکل داده و به یک سطح کروی مانند تبدیل شوند.

سقف های تیرچه بلوک

سقف های تیرچه بلوک از جمله سقف های بتنی به شمار می روند که استفاده از آن ها در صنعت ساخت و ساز بسیار رواج دارد. در واقع از اهداف اصلی انتخاب این نوع سقف ها می توان به طراحی و اجرای آسان و قیمت مناسب و به صرفه آن اشاره نمود. همان طور که می دانید بتن در برابر نیروهای فشاری از مقاومت بسیار بالایی برخوردار است اما در مقابله با نیروهای کششی وارده دچار ضعف شده و مقاومت خود را از دست میدهد.

به همین علت در تیرهای تحت خمشی بخشی از بتن را که زیر فشار کشش قرار دارد حذف کرده و از بین می برند و تنها بخشی از بتن که جایگزین خاموت محسوب می شود را حفظ می کنند. انجام این کار از اهمیت زیادی برخوردار است .

سقف های تیرچه بلوک

دیوار

دیوار ها را می توان از لحاظ رفتار سازه ای به ۵ دسته تقسیم بندی نمود که به شرح زیر می باشند: 

دیوار حایل: این دیوار به منظور مقاومت در برابر فشار های وارد آمده به خاک طراحی و اجرا می شود.

دیوار باربر (بار قائم): این دیوار می تواند علاوه بر تحمل وزن خود نیروهای خارجی که در اثر عکس العمل سقف یا سایر موارد به وجود می آیند را نیز متحمل شود.

دیوار های مخصوص زیر زمین: این نوع دیوار از دسته دیوار های حایل به شمار می رود که علاوه بر مقاومت در برابر نیروها و فشارهای وارده بر خاک، قابلیت تحمل نیروهای قایم را نیز دارا می باشد.

دیوار غیر باربر: در واقع دیوار غیر باربر به دیوار هایی گفته می شود که در محیط ساختمان اجرا می شوند یا به عنوان جداساز داخلی یا دیوارهای محوطه طراحی و ساخته می شود. لازم به ذکر است که جهت ساخت این گونه از دیوار ها باید به ویژگی عایق بدون آن ها در برابر آلودگی صوتی توجه نمود.

دیوار برشی: در واقع دیوار برشی به منظور تحمل بارهای جانبی سازه که در صفحه دیوار موجود است، مورد استفاده قرار می گیرد. این نوع دیوارها به دیوار قایم نیز معروف هستند و داخل صفحه آن ها از سختی بسیار زیادی برخوردار است.

انصراف از نظر
فیلترها
Sort
display